စႏၵသူရိယမင္း၏ ကိုယ္စားျဖစ္လာေသာ ယၾတာအရုပ္သည္၊ ၎မင္းကြယ္လြန္သည့္ေနာက္ ဓည၀တီရခိုင္ျပည္ကို အစိုးရေသာ ေလာက္ၾကတ္ၿမိဳ႔၊ ဥဇနမင္းႀကီး၏ သားေတာ္ ေစာမြန္မင္းလက္ထက္တြင္ သကၠရာဇ္ ၇၆၈ ခုႏွစ္ကစ၍ ၂၁ ႏွစ္ႏွင့္ ငါးလတိုင္တုိင္ တလိုင္းမင္းတို႔သည္ အႀကိမ္ႀကိမ္ တုိက္ခိုုက္ၾကေသာအခါ ရခိုင္ဘုရင္ မင္းေစာမြန္သည္ အေနာက္မစၩိမေဒသ၊ ပသီႏိုင္ငံ၊ စူလတံ ရွင္ဘုရင္ထံသို႔ ပံုးေရွာင္ခိုေအာင္းေနရေၾကာင္းကို၊ ပကိဏၰက ရာဇ၀င္ တစ္ေစာင္တြင္ ေတြ႔ရေလသည္။
၎အခ်ိန္ကာလ၌ တလိုင္းလူမ်ိဳးတို႔သည္ စႏၵသူရိယမင္း၊ ယၾတာအရုပ္ကို ေတြ႔ျမင္လွ်င္ စိတ္မာန္ေဒါသေရာက္၍ ၎စႏၵသူရိယမင္း၏ ကိုယ္စား အရုပ္ႀကီးကို ခါးလယ္ပိုင္းကာ ငါးပိုင္းပိုင္းကာ ဖိုလ္ႏွင့္ထိုး၍ ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကေလသည္။ တလိုင္းလူမ်ိဳးတို႔ျဖင့္ ၾကိဳးျဖင့္စြဲကာ ၎ေနရာႏွင့္ အေတာ္ေ၀းေသာ ေတာအရပ္တြင္ ခ်ိဳင့္တြင္းသို႔ ပစ္ခ်ခဲ့ေလသည္။ ဤကဲ့သို႔ က်ိဳးပဲ့ပ်က္စီးျခင္းအေၾကာင္းကို ေနာက္ေရးသားေသာ ရခိုင္ရာဇ၀င္၊ ရခိုင္ဧခ်င္းတို႔၌ျပဆိုထားေလသည္မွာ ရွင္ေတာ္ေဂါတမအေလာင္း ႏုစဥ္အခါက မာန္ေအာင္ကၽြန္းတြင္ မင္းျဖစ္၍ ေတာင္သူတို႔၏ ေျခလက္ေပါင္တို႔ကို ခ်ိဳးဖဲ့ခဲ့ဘူးေသာ ၀ါပကကံ မင္းသားငါးေယာက္တို႔၏ ေနာက္ေက်ာကို ႏႈတ္ခဲ့ဘူးေသာ ၀ိပါကကံတို႔ေၾကာင့္ ဤကဲ့သို႔ ဖ်က္စီးခံရသည္ဟူ၍ ေရးသားထားၾကေလသည္။
သီေပါ ရွင္ဘုရင္လက္ထက္ ၁၂၄၅ ခုႏွစ္တြင္ ေႏွာင္တန္ခူးလဆန္း ၁၂ ရက္ေန႔၊ မႏၱေလးၿမိဳ႔ကို မီးေလာင္ေသာအခါ ၎မဟာျမတ္မုနိ ရုပ္တုလည္း မီးေလာင္ရာပါ၍ အရည္ေပ်ာ္မတတ္၊ ကြဲအက္သည့္တိုင္ေအာင္ ျဖစ္ရသည့္အေၾကာင္းကို၊ ဘယ္၀ိပါက ၀တ္အတြက္ျဖစ္ရသည္ဟု ရခိုင္ရာဇ၀င္ဧခ်င္းတို႔၌ မေဖၚျပခဲ့။ ၎အေၾကာင္းအရာကို ရွင္ေတာ္ေဂါတမ ႏုစဥ္အခါက ဘယ္အမႈကို ျပဳခဲ့ေသာေၾကာင့္၊ မႏၱေလးေနျပည္ေတာ္တြင္ ကိုယ္စားေတာ္ ရုပ္ပြားဤသို႔ျဖစ္ရသည္ဟူ၍၊ ရဟန္းရွင္လူတို႔က၊ သမိုင္းအဆက္ဆက္ ေရးဦးမည္လား မသိႏိုင္ေတာ့ေပ။
၎မဟာျမတ္မုနိ အက်ိဳးအပဲ့ျဖစ္ရျခင္းကိုကား မဟာရာဇ၀င္ႀကီး၌ ျပဆိုသည္မွာ သကၠရာဇ္ ၄၈၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ၎ရခိုင္ျပည္ကို အုပ္စိုးေသာ လက်ၤာနံမင္းႏွင့္၊ ေပါကၠံျပည္ကို အုပ္စိုးေသာ၊ နရပတိစည္သူမင္းတို႔သည္ မဟာမိတ္ျဖစ္၍ ၎ရုပ္တုကို ျမန္မာ၊ ျပဴ၊ တလိုင္း လူသံုးမ်ိဳးတို႔သည္ ခ်ိဳးဖဲ့ဖ်က္ဆီးခဲ့ေၾကာင္းကို ျပဆိုသည္။ ၎အေၾကာင္းသည္ မဟုတ္ႏိုင္ရာ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အကယ္၍ အေလာင္းစည္သူမင္း ပင့္ေဆာင္၍ မရပါလွ်င္၊ ရွင္ေတာ္ေဂါတမကိုယ္စား ရုပ္ပြားေတာ္အား မရိုမေသ ခ်ိဳးဖဲ့ဖ်က္ဆီး၍ ပစ္ခဲ့မည္မဟုတ္ေခ်။
ရခိုင္ရာဇ၀င္ေဟာင္းတစ္ေစာင္၌ ေတြ႕ရသည္မွာ ၎နရပတိစည္သူမင္းသည္ ရခိုင္ရွင္ဘုရင္ ေစာမြန္မင္း၏ ညီေတာ္ျဖစ္ေသာ မင္းစာရီႏွင့္ မဟာမိတ္ျဖစ္ၾက၍ သကၠရာဇ္ ၈၁၆ တြင္ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ ့ ျမန္မာျပည္အၾကား၊ ဘိုးေခါင္ေတာ္ရိုးကို နယ္ပယ္အပိုင္းအျခား၊ သေဘာတူ ဘုရင္ႏွစ္ပါးအရုပ္ကိုျပဳလုပ္ေၾကာင္းကို ျပဆိုသည္။ မဟာျမတ္မုနိကို ပင့္ေဆာင္သည္ဟု အရိပ္အျမြတ္မွ် မျပဆိုပါ၊ ဤကား ျမန္မာရာဇ၀င္ႀကီးႏွင့္ မညီျဖစ္သတည္း။ ဤကား မဟာျမတ္မုနိ ရုပ္တုအေၾကာင္းကို ျပဆိုျခင္းသက္သက္သာျဖစ္သတည္း။